PAGKARAAN NG 3 siglo, MULING TINAHAK ANG DAAN NG MGA NINUNO SA PAGITAN NG TAIWAN AT BATANES

Muling binuhay ng mga katutubong Tao ng Orchid Island (Lanyu), Taiwan ang isang sinaunang ruta sa dagat matapos maglayag noong Hunyo 15 sakay ng isang tradisyunal na bangkang kahoy patungong Batanes, Pilipinas.

Layunin ng makasaysayang paglalayag na buhayin ang matagal nang naputol na ugnayan sa pagitan ng mga Tao ng Taiwan at mga Ivatan ng Batanes, na pinaniniwalaang may iisang ninuno at magkakaparehong ugat ng kultura at wika.

Ang 20-upuang bangka na pinangalanang “Ovayan” o “Golden Friendship” ay maingat na inukit at ginawa ng mga tagapaggawa ng bangka mula sa anim na komunidad sa Orchid Island. Tinatayang aabutin ng humigit-kumulang 24 oras ang paglalakbay sa Bashi Channel, kung saan 60 katao ang salitan sa pagsagwan upang marating ang kanilang destinasyon.

Ayon kay Maraos, tagapangulo ng Taiwan Indigenous Peoples Cultural Foundation at isa ring miyembro ng tribong Tao, layunin ng ekspedisyon na muling buksan ang sinaunang rutang pandagat na minsang nagdurugtong sa Orchid Island at Batanes bago ito maputol sa paglipas ng mga siglo.

Matatagpuan ang Orchid Island may 50 nautical miles mula sa Taitung County sa timog-silangang bahagi ng Taiwan. Ang mga Tao rito ay matagal nang kinikilalang pinakamalapit na kamag-anak ng mga Ivatan sa hilagang bahagi ng Pilipinas, partikular sa kapuluan ng Batanes.

Ipinapakita ng mga pag-aaral na ang mga ninuno ng Tao ay nagmula sa Batanes mahigit 800 hanggang 1,000 taon na ang nakalilipas. Hanggang ngayon, makikita pa rin ang pagkakatulad ng kanilang mga tradisyon, paraan ng pangingisda, paggawa ng bangka, at maging ng kanilang mga wika.

Bagama't kilala ang Bashi Channel bilang isang mahalagang rutang pandagat na nagdurugtong sa South China Sea at Pacific Ocean, hindi ito naging hadlang sa mga kalahok ng paglalayag. Sinabi ni Hsieh Hsiu-hsiung, isa sa mga nagsagwan, na may mga kasamang sasakyang-pandagat ang kanilang grupo para sa kaligtasan kaya hindi sila nangangamba sa mahabang paglalakbay.

Para naman kay Sinan Lamuram, na ang asawa ay kabilang sa mga nagsagwan, ang paglalayag ay katuparan ng pangarap ng maraming Tao na maranasan ang pagdaan sa rutang tinahak ng kanilang mga ninuno.

Marami ring nakasaksi sa makasaysayang pag-alis ng bangka. Ayon sa isang manonood, labis siyang naantig habang pinagmamasdan ang tradisyunal na sasakyang-dagat na humaharap sa malalakas na alon habang sinasabayan ng mga bangkang pangkaligtasan.

Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 5,000 lamang ang populasyon ng mga Tao, isa sa pinakamaliit na katutubong grupo sa Taiwan. Sa mahigit 23 milyong populasyon ng bansa, wala pang tatlong porsyento ang kabilang sa mga katutubong komunidad.

Higit pa sa isang simpleng paglalakbay, ang ekspedisyon ng Ovayan ay nagsisilbing makapangyarihang simbolo ng pagkakaisa, pagbabalik sa pinagmulan, at pagpapatibay ng ugnayang pangkultura ng dalawang komunidad na pinagdurugtong ng dagat, kasaysayan, at iisang pamana.